NDSM Energie, opgewekt aan het IJ. 

Wij zijn een Amsterdamse energiecoöperatie voor en door ondernemers. Wij ontwikkelen groene energie, leveren stroom aan het bedrijfsleven en bouwen aan lokale duurzame coalities.

Onze missie: maak van Amsterdam de meest duurzame en innovatieve stad van Nederland. Hoe? Door zelf duurzame energie op te wekken en te leveren aan het bedrijfsleven in Amsterdam.

Daarnaast door coalities te smeden met ondernemers die intiatiefrijk zijn in het vinden van duurzame oplossingen en voorop willen lopen in de transformatie naar een duurzame samenleving.

Wij richten ons op Amsterdamse ondernemers die zich verantwoordelijk voelen voor en bij willen dragen aan een klimaat neutrale stad voor 2050.

ndsm energie, opgewekt aan het ij

WIJ BOUWEN AAN WIND- EN ZONNE-ENERGIE IN AMSTERDAM-NOORD

We ontwikkelen een windpark van drie tot zeven windmolens in de Noorder IJplas, door de gemeente Amsterdam aangewezen als locatie voor windenergie. In dezelfde plas aan het IJ, net buiten de ring van Amsterdam, zien wij in de toekomst ook een goede locatie voor drijvende zonnepanelen met een vermogen van 3 Mw en niet meer dan 5% van het oppervlakte beslaan. Tot slot helpen we ondernemers met het overstappen op zonne-energie op hun bedrijfspanden. Onze ambitie is de helft van alle bedrijfspanden in Amsterdam-Noord te voorzien van zonnedaken.

FullSizeRender-6
3DBE7C070075FE41C1CE392143CC64FD-het-ij-in-amsterdam

ZON OF WINDENERGIE, WIJ ZIJN VOOR ÉN ÉN

Klimaatverandering vraagt om snel te handelen. NDSM Energie wil zo snel mogelijk zoveel mogelijk duurzame energie opwekken. Opwek door zon en wind zijn beiden noodzakelijk en complementair aan elkaar. In de winter is er meer wind, in de zomer is er meer zon.

Zonne-energie heeft als groot voordeel dat bedrijven zelf aan de slag kunnen door het plaatsen van zonnepanelen. Maar een windturbine levert veel meer duurzame energie op. Zo levert een windmolen van 3 MW circa 6,6 miljoen kWh per jaar, genoeg stroom voor bijna 2000 huishoudens. Daarvoor heb je meer dan  6 hectare aan oppervlak nodig aan zonnepanelen. Dat is 10% van de Noorder IJplas per windmolen.

ECOPARK ROND DE NOORDER IJPLAS

Aan de Amsterdamse Noorder IJplas realiseert NDSM Energie samen met vier burgercoöperaties een klein windpark en een drijvend zonnepark op het water. De zonnepanelen beslaan niet meer dan 5% van het wateroppervlak. Een batterij zorgt voor opslag voor de pieken in productie.

Recreatie en duurzame energie-opwek gaan volgens ons hand in hand, willen we lokaal gaan voorzien in onze duurzame energie. Een ecopark waar iedereen kan genieten van de natuur én waar duurzame stroom wordt opgewekt is ons streven. Een park dat recreatie biedt aan de tienduizenden bewoners van het nieuw te bouwen Havenstad en kinderen tegelijkertijd zullen leren hoe je duurzame energie opwekt.

Ecopark maakt in de toekomst onderdeel uit Havenstad. Bezoek de website

763
maxresdefault

ZONNE-ENERGIE OP DAKEN IN AMSTERDAM NOORD

Interieurbouwer Fiction Factory, een van onze leden, heeft meer dan 1000 zonnepanelen op haar dak, goed voor 0,3 megawatt en heeft nu 'nul op de meter' qua energieverbruik. Al in 2015 legde het bedrijf als een van de eersten de eerste tranche neer van 350 zonnepanelen. Een voorbeeld voor andere leden.

Onze ambitie is voor 2030 de helft van alle bedrijfspanden te voorzien van zonne-energie. NDSM Energie heeft veel kennis van de omvang – en investeringsduur en de laatste subsidieregelingen en kan bedrijven goed doorverwijzen die ook aan de slag willen met zonnepanelen. NDSM Energie werkt hiervoor nauw samen met de gemeente Amsterdam en bedrijven gespecialiseerd in zon op daken.

WIJ LEVEREN WINDENERGIE UIT DE HAVEN

WINDENERGIE UIT DE AMSTERDAMSE HAVEN

In het Westelijk havengebied van Amsterdam, vlakbij Ruigoord, staan negen  windmolens, die samen genoeg energie opleveren voor 15.000 huishoudens, (gemiddeld 3500 kwh / jaar.

NDSM Energie biedt Amsterdamse bedrijven de mogelijkheid hier direct hun stroom van af te nemen. Voor de levering van deze Havenwind werkt NDSM Energie direct samen met Eneco. Het windpark is ontwikkelt door het Havenbedrijf Amsterdam en Eneco.

Wij bieden scherp geprijsde energiecontracten. En leveren via Eneco naast lokale groene stroom ook biogas: in Nederland vergist biogas.

763
75F4713F-316F-449A-8F0F-DC802FE410B4_1_105_c-1

STAP NU OVER OP HAVENWIND

Vraag via ons een offerte aan en wij zorgen ervoor dat uw bedrijf alleen nog lokaal opgewekt stroom verbruikt en in Nederland vergist biogas.

Daarmee laat u zien als Amsterdamse ondernemer dat voor u de toekomst al begonnen is: uw bedrijf stoot voor zijn energieverbruik niet langer CO2 uit. En met dit energiecontract steunt u NDSM Energie in haar missie: van Amsterdam de meest duurzame stad van Europa maken.

Dit aanbod geldt voor alle Amsterdamse bedrijven, ook zij die niet lid zijn van NDSM Energie.

WIJ BOUWEN AAN COALITIES MET IMPACT

GEZAMENLIJKE PROJECTEN VOOR VERDUURZAMING

NDSM Energie bouwt aan coalities met het lokale bedrijfsleven. Samen met Hogeschool Amsterdam doen we onderzoek op het gebied van afvalscheiding en i.s.m. met BMW en onze leden ontwikkelen we deelmobiliteit op de NDSM-werf.

Want alleen hernieuwbare energie (zon en wind) is lang niet genoeg voor een duurzame stad.
De coöperatie is nieuwsgierig naar de toekomst en staat open voor elk soort samenwerking of innovatie die van Amsterdam de meest duurzame stad van Europa maakt.

Wij houden ons van harte aanbevolen voor nieuwe ideeën en gaan graag met u in gesprek. Mail ons.

data22011323-06d2af
windmolen-800×600-1

AFVAL SCHEIDEN, EFFECTIEF IN SAMENWERKING

Om het werkgebied zo circulair mogelijk te maken dienen lokale (rest-)producten en grondstoffen stapsgewijs zo goed mogelijk herbruikt, gerecycled of verwerkt worden. In 2017 hebben we daarom een haalbaarheidsstudie uitgevoerd om een biovergister te exploiteren met een aantal bedrijven. Ondanks dat een vergister niet haalbaar was gaf dit wel genoeg aanleiding om in 2018 & 2019 een tweede onderzoek te starten. De Hogeschool van Amsterdam heeft daarvoor nieuwe systemen gemodelleerd om afval te verwerken in het gebied en hier worden dit jaar aanbevelingen op geformuleerd.

PILOT CARSHARING IN NDSM GEBIED

In 2017 & 2018 hebben vier bedrijven een pilot uitgevoerd om een elektrische deelauto te gebruiken. De deelnemende leden van NDSM Energie zijn mediabedrijf Viacom/MT, consultancybureau Fronteer, drankdistributeur Pernod Ricard en fundraiser Emolife. Op deze manier willen de bedrijven een community opzetten waarbij zowel bewoners als bedrijven samen gebruik maken van gedeelde uitstootvrije mobiliteit.

IMG_3018_1_-1

OVER DE COÖPERATIE EN ONZE LEDEN

VISIE

Het tegengaan van klimaatverandering vormt de meest urgente uitdaging van onze generatie. Dit kan alleen door over te stappen op duurzame energie.  Zonder duurzame energiebronnen zal de CO2-uitstoot onherroepelijk toenemen en de aarde opwarmen.

In deze energietransitie spelen ondernemers een belangrijke rol. Zij kunnen in potentie een groot verschil maken bij hergebruik van afvalstromen, stimuleren van deelmobiliteit en duurzaam energieverbruik en energiebesparing. Nog meer dan huishoudens zijn bedrijven grootverbruikers van elektriciteit en gas.

Een groep ondernemers uit Amsterdam-Noord richtte daarom in 2013 NDSM Energie op, een energiecoöperatie voor en door ondernemers.

Wek lokaal stroom op door windturbines te plaatse en lever de groene stroom aan de bedrijven ter plaatse. Stimuleer daarnaast bedrijven zonnepanelen op hun bedrijfspanden aan te leggen en te investeren in warmteopslag of andere energiebesparende innovaties. Doe dit door best practice en deel de tips en tricks. Creëer een lokale gemeenschap die zich wil inzetten voor een duurzame stad door het zelf te doen en alle Amsterdamse ondernemers wil inspireren.

1920_eneco-ndsm-dsc3361

"NDSM Energie staat open voor alle initiatieven die van Amsterdam de meest duurzame stad van Nederland maken."

data22011323-06d2af

COÖPERATIE VAN BEDRIJVEN, GEZAMENLIJK VERDUURZAMEN

NDSM Energie is in 2013 opgericht en telt meer dan 50 leden. Onze leden zijn Amsterdamse ondernemers die nieuwsgierig zijn naar de toekomst, energie krijgen van verandering en kansen zien in de energietransitie.

NDSM Energie is uniek in Nederland, de enige energiecoöperatie voor bedrijven. De inkomsten uit de coöperatie worden direct geherinvesteerd in het gebied. NDSM Energie heeft geen winstoogmerk. Naast een lidmaatschap kunnen leden ook een duurzame energie uit de Amsterdamse Haven afnemen.

NDSM WERF, KLAAR VOOR DE TOEKOMST

De NDSM werf is een bruisend industrieterrein met een rijke historie.
In de jaren zestig en zeventig, de hoogtijdagen van de scheepsbouwwerf bouwden 6000 arbeiders aan passagiersschepen en mamout-tankers. Tegenwoordig is NDSM werf een gebied vol creativiteit, energie en inspiratie. Een plek waar bedrijven zich graag vestigen vanwege deze unieke mix van industrieel vastgoed en creativiteit.

NDSM-vroeger-830×467-1

TIJDSLIJN

1895 Oprichting Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM)

1915 NSM  verhuist van Oosterdok naar Noord

1919 Oprichting Nederlandse Dokbouw Maatschappij (NDM)

1937 Koningin Wilhelmina doopt het passagiersschop de Oranje

1946 Fusie NSM en NDM tot NDSM

1977 Bouw van containerschip Nedlloyd Houtman

1984 (Opvolger van) NDSM werf sluit haar deuren

2001 Kunstenaars vestigen zich op de werf (oprichting Kinetisch Noord )

2013 Oprichting NDSM Energie, eerste vergunning voor Keerkringpark

2015 Gemeente en NDSM Energie procederen bij Raad van State, zonder succes

2016 Provincie verleent geen vergunning voor aanleg windpark Noorderij Plas

2016 Gemeente en NDSM Energie procederen bij Raad van Staten, zonder succes 

2019 Nieuw gekozen provinciaal bestuur en gemeentebestuur

2020 Stadhuis sluit concept raamovereenkomst met NDSM Energie

BESTUUR, PROJECTBUREAU EN RAAD VAN COMMISSARISSEN

NDSM Energie is een verenigingscoöperatie. Het bestuur heeft de dagelijkse leiding, ondersteund door het projectbureau. De raad van Commissarissen houdt toezicht op het bestuur.

team-bart-jan-van-hilten-1
BART-JAN VAN HILTEN

directeur projectbureau

team-martijn-pater
MARTIJN PATER

voorzitter bestuur

team-Diederik-Sillevis-Smitt
DIEDERIK SILLEVIS SMIT

penningmeester bestuur

team-keijen-van-eijk
KEIJEN VAN EIJK

bestuurslid

team-julie-van-traa
JULIE VAN TRAA

bestuurslid

team-lard-breebaart
LARD BREEBAART

bestuurslid

team-oep-schilling
OEP SCHILLING

commissaris

team-Jaap-Wiedenhoff
JAAP WIEDENHOFF

commissaris

LEDEN VAN ONZE COÖPERATIE

De meesten leden van NDSM Energie zijn gevestigd in en rondom de NDSM Werf in Amsterdam-Noord. Maar de coöperatie verwelkomt ook graag ondernemers uit andere delen van de stad.

Frequently asked questions

Waarom windmolens?


Waarom hebben we windmolens nodig?

Windenergie is schoon en komt uit een bron die nooit opraakt. De CO2-uitstoot is 50 keer lager dan van die van ‘grijze’ stroom. Grote windmolens kunnen overlast geven voor omwonenden, maar er zijn manieren om dat tegen te gaan.

Windturbines wekken stroom op zonder de lucht te vervuilen, zonder het klimaat te belasten en zonder grondstoffen uit te putten. Wel komt er wat CO2 vrij bij het bouwen, onderhouden en afbreken van de turbine, maar na 3 tot 6 maanden draaien heeft een turbine die hoeveelheid CO2-uitstoot al bespaard.

Hoeveel energie kost een windmolen?
Tijdens de hele levensduur van een windturbine, 20 jaar, produceert deze tot 80 keer zoveel energie als er nodig is om er één te bouwen.


Hoe werkt een windmolen?
Op wattisduurzaam.nl staat een mooi filmpje over de werking van windmolens. 

Waarom worden windmolens steeds groter? 
Size does matter :-).


Hoeveel windmolens moeten er in Nederland nog bij?
Om onze klimaatdoelen te halen en om energie-onafhankelijker te worden, hebben het Rijk en de provincies afgesproken dat er in 2020 meer windmolens in Nederland moeten staan. Het gaat om 6.000 MW aan opgesteld vermogen. Een moderne windmolen heeft een vermogen van ongeveer 3-4 MW. Het aantal geplande windmolens is verdeeld over de provincies.

Zijn we er dan?
Nee. Met die windmolens, veel zonnepanelen en nog meer vormen van duurzame energie wekken we dan 14 procent van onze energie duurzaam op. Dan hebben we dus nog 86 procent te gaan. 

Waarom plaatsen we ze niet op zee?
We zijn ook voor wind op zee. Maar we vergeten wel een dat de Noordzee een uiterst gevoelig natuurgebied is. Er is bovendien ruimte nodig voor visserij en zeevaart.

Om klimaatdoelen te halen, en om toekomstige generaties een toekomst te geven, is er meer nodig dan alleen wind op zee.

Waarom geen zonnevelden in plaats van windmolens?
De coöperaties die samen Amsterdam Wind vormen zetten zich ook – of vooral – in voor de opwek van stroom met zonnepanelen.

Ideaal is de combinatie van wind en zon. Op donkere dagen waait het juist vaak, en andersom is er op zonnige dagen vaak minder wind. Dat draagt bij aan de leveringszekerheid.

En om tot slot een idee te geven van de kracht van wind: één windmolen van 3 MW wekt evenveel stroom op als 25.000 zonnepanelen.

Waarom geen zon op daken in plaats van windmolens?
We kunnen nog veel meer daken volleggen met zonnepanelen, maar het aantal daken is begrensd. En het gaat langzaam. Niet alle daken zijn geschikt zijn en niet alle eigenaren werken mee. Bovendien zullen we met alleen zonne-energie niet kunnen voorzien in onze stroomvraag: de zon schijnt immers niet altijd. Wind en zon vullen elkaar aan.

Wat zijn de voordelen van windmolens?
Windmolens zijn een bewezen, efficiënte technologie om duurzame energie op te wekken. Zo voorkomen we veel CO2 uitstoot.

De productie van een windmolen is energetisch gezien in 3 tot 6 maanden terugverdiend en zorgt dus voor weinig CO2 uitstoot vergeleken met andere vormen van energieopwekking.  Het staal en de metalen kun je bovendien steeds beter recyclen. Het recyclen van de wieken is in ontwikkeling.

Windenergie gaat goed samen met zonne-energie, want als de zon schijnt is het vaak windstil en andersom. Windmolens leveren ook ‘s nachts en ‘s winters stroom.

Tot slot nemen windmolens weinig ruimte in ten opzichte van zonnevelden. Ook hun letterlijke voetafdruk is klein. Om de voet van de windmolen heen kan de natuur zijn gang gaan, dieren zijn er nauwelijks van onder de indruk en boeren kunnen rondom weer hun groentes telen.

 
Wat zijn de nadelen van windmolens?
Als het niet waait, is er geen stroom. Er is dus back- up nodig.

Windmolens maken geluid en produceren slagschaduw. Windmolens mogen daarom niet te dicht bij woningen.

Tenslotte kunnen windmolens vogels doden of ze (tijdelijk) verjagen. Het aantal gedode vogels valt in het niet bij het aantal slachtoffers als gevolg van het verkeer of huiskatten. Molens staan tegenwoordig niet meer in aanvliegroutes of fourageerplekken (plekken waar vogels eten) van vogels. 

Waarom windmolens in de stad?
De Rijksoverheid heeft haar eigen rijksprojecten op zee en grotere windparken op land, zoals in Eemshaven en Drenthe. Daarnaast zijn extra windlocaties op het vaste land nodig om onze klimaatdoelen te halen.

In Nederland moeten de Regio’s in juni 2021 komen met hun plannen voor duurzame energie opwekking. Elke stad, regio, en dorp heeft zijn verantwoordelijkheid om daaraan bij te dragen. In Amsterdam leven veel mensen die samen veel energie gebruiken. We zullen die energie niet allemaal in het meer landelijke gebied of op zee kunnen opwekken. Daarvoor gebruiken we simpelweg teveel stroom.

De gemeente Amsterdam onderzocht waar er mogelijk molens kunnen komen. Ze wees zeven zoekgebieden aan.

Waar zijn die zeven zoekgebieden?

Waarom uitgerekend deze zoekgebieden?
De gemeente liet onderzoeken welke locaties er technisch en wettelijk geschikt zijn voor windmolens. Dat onderzoek richt zich op belemmeringen zoals hoogspanningslijnen en aanvliegroutes, maar ook naar woningen in de buurt. Er is berekend hoeveel geluid er op de gevels van woningen terecht kan komen. Als dat jaargemiddeld meer dan de wettelijke norm van 41 dB is, valt de locatie af.

Zo ontstaan er minimale afstanden tot woningen, in cirkels rondom de windmolen. Binnen de zoekgebieden kun je nog van alles schuiven om, in samenspraak met omwonenden, tot een optimaal ontwerp te komen.

Liggen de zoekgebieden vast?
Ja, maar het gaat nadrukkelijk wel om zoek-gebieden. De gemeente stelde nog niets vast. Ook binnen de zoekgebieden wees ze nog geen definitieve plekken voor de molens aan.

De gemeente zal met behulp van enquêtes, participatieavonden en breder onderzoek bepalen wat wel of geenwenselijke gebieden voor windmolens zijn. En wat de volgorde is voor eventuele ontwikkeling. Bij het vaststellen van de locatie kijkt de gemeente naar 4 aspecten:

de hoeveelheid opgewekte energie
het draagvlak
de effecten op landschap en natuur
de ruimte op het elektriciteitsnet.

Heb ik iets te zeggen over deze zoekgebieden?
 Ja, de gemeente Amsterdam staat open voor inspraak over de zoekgebieden. Klik voor meer informatie.

In het voorjaar van 2021 stelt de Amsterdamse gemeenteraad de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 vast. Inspraak is mogelijk in de commissiebehandeling. Afhankelijk van het besluit kijkt de gemeente in welk gebied en onder welke voorwaarden ze met wie of welke partij wil samenwerken. Dat kan een commerciele partij zijn, of een coöperatieve partij, waarbij Amsterdammers zeggenschap houden en eigenaar worden.

Waar kan ik terecht met mijn vragen en bezwaren?

Bij de gemeente Amsterdam, de afdeling woon- en leegomgeving

Hoe staan Amsterdammers tegenover windmolens in en om de stad?
Het tegengeluid is soms harder dan dat van de voorstanders. Je zou het daarom misschien niet zeggen, maar de meerderheid van de Amsterdammers staat positief staat tegenover windmolens:

Zijn windmolens in en om de stad Amsterdam wel realistisch?
De gemeente Amsterdam verkent de mogelijkheden. In de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 is de doelstelling opgenomen om 50 MW extra opgesteld vermogen windenergie te realiseren op het grondgebied van Amsterdam. Dit komt neer op 17 windturbines in de 3 MW-categorie of meer in de 2 MW-categorie.

Pondera deed een haalbaarheidsstudie naar windmolens in Amsterdam Noord. Daaruit zijn een aantal locaties in en om Amsterdam gekomen die wettelijk en technisch geschikt zijn. Nu volgt een landschappelijke en maatschappelijke analyse. 

Waarom willen we in Amsterdam 17 nieuwe windmolens?
Als Nederland tekenden we  het Klimaatakkoord van Parijs. Vervolgen tekenden we in Nederland, met 75 deelnemende organisaties een nationaal Klimaatakkoord.

De Rijksoverheid vraagt aan iedere regio om een substantieel aandeel duurzame energie op te wekken op het eigen grondgebied, en geeft daarvoor de regie en de regios’. Die mogen zelf met een plan komen.

De gemeente Amsterdam is onderdeel van de energieregio Noord-Holland Zuid en zegde toe circa 17 nieuwe windmolens en zonnepanelen op de helft van alle geschikte daken in 2030. Zo kan de stad voorzien in 80% van de stroomvraag van Amsterdamse huishoudens. Dat ziet de gemeente als haar verantwoordelijkheid en als een noodzakelijke stap om in 2040 klimaatneutraal te zijn.

Hoe hoog mogen die molens zijn?
Door de aanvliegroutes voor de luchthaven Schiphol geldt een hoogtebeperking van 146 meter voor bijna alle windmolens in Amsterdam, en in ieder geval voor het zoekgebied Noorderijplas.

Kan Amsterdam, als drukbevolkte stad geen vrijstelling krijgen?
Nee, elke stad en elk dorp zal een bijdrage moeten leveren.

Bovendien zien de buurgemeenten ons al aankomen. Wel is het zo dat De Regio Noord Holland Zuid een geringere opgave heeft dan minder druk bevolkte regio’s. Dat het bij ons al druk en vol is, daar is dus rekening mee gehouden

We zijn overigens niet de eerste of enige stad met windmolens. Er staan al windmolens in Nijmegen en Deventer. Ook in Utrecht wil de raad windmolens nabij de stad plaatsen.

Windmolens aan de Noorder IJ-plas

Hoe ziet de planning eruit?
Als de plannen maatschappelijk haalbaar zijn is dit de planning: 

Hoe ziet het zoekgebied Noorder IJ-plas eruit?

 

Heb ik daar nog iets over te zeggen?
Ja zeker, graag zelfs.

We nodigen iedereen uit om met ons mee te denken en input te leveren op diverse onderdelen. Met als doel om tot een optimaal te plan te komen, en een voor iedereen acceptabele landschappelijke inrichting.

In 2020 maakten we een Participatieplan, wat we deelden en waar een aantal Amsterdammers op reageerde. Al die input verwerkten we tot een Participatieplan Noorder IJ-Plas.

Het doel van het plan is dat we samen belangrijke beslissingen nemen, bijvoorbeeld over het aantal te plaatsen molens en hoe we overlast van de molens gaan beperken.

We gaan het hebben over verschillende manieren van meedoen, in de vorm van mede-eigenaarschap, of de stroom afnemen. En we gaan het bijvoorbeeld ook hebben over hoe we de winst van de molens terug laten komen in de buurt. Gaan we daarmee de natuur versterken? Of zijn er andere zaken die spelen, waar we de gelden beter aan kunnen besteden?

Lees hier een kort verslag van de participatieavond.

In 2021 organiseren we (online of offline) de volgende bijeenkomsten.

 Wil je erbij zijn? Laat het ons weten. 

 Wanneer speelt dat?

 Hoe zit het technisch? Kan het wel?

Adviesbureau Pondera deed een haalbaarheidsstudie naar windmolens in Amsterdam Noord.

 Hinder en weerstand

Wij willen helemaal geen windmolens, waarom doen jullie dat?
Of er windmolens, of niet, dat is niet aan ons. Dat is aan de politiek en de samenleving.

Als ze er komen werken we graag mee aan de ontwikkeling. Omdat we als energiecooperaties een bijdrage willen leveren aan de energietransitie van fossiel naar duurzaam. En omdat we het belangrijk vinden dat we er als Amsterdammers iets over te zeggen hebben. En dat de winst van de molens naar de stad terugkeert.

Natuurlijk begrijpen we dat er weerstand is. Als projecten ingrijpen in het landschap, is er bijna niemand van het begin af aan vóór. Dat geldt voor snelwegen, kerncentrales en woonwijken. Ook windmolens veranderen de  leefomgeving. Wat overigens niet wil zeggen dat iedereen tegen is.

Liever willen we niet verzanden in een discussie van voor en tegen. Daarvoor zijn de aanmelding en het onderliggende probleem te groot: te belanghebbend voor volgende generaties. Daarom gaan we graag en met iedereen in gesprek. Vooral met omwonenden. Iedereen die wil kan meepraten en dus ook mee beslissen. En mede-eigenaar van de molens worden. En mee profiteren van de winsten die voor een deel terugvloeien naar de directe omgeving.

Een windmolen is niet alleen een obstakel, maar kan op deze manier ook bijdragen aan de versterking of verrijking van de omgeving of het natuurlijke landschap.

 
Kun je ooit wennen aan een windmolen in je directe omgeving?
Niet iedereen went aan windmolens, maar verreweg de meeste mensen wel. Overleg en inspraak zijn belangrijke voorwaarden.

Een mooi voorbeeld zijn de windmolens in de Betuwe. Daar was de nodige weerstand. Mensen wilden zelfs verhuizen maar moeten nu toegeven dat ze’ zelfs een beetje van de molens zijn gaan houden’.

De Correspondent haalt in Factcheck: ‘Windmolens veroorzaken gezondheidsschade bij omwonenden diverse onderzoeken aan naar onder andere het zogenaamde nocebo-effect: als je bang bent om ziek te worden van een windmolen, of een snelweg, dan is de kans groot dat je er ook daadwerkelijk klachten ervaart. Als je negatief over de windmolens bent, en je je minder gezond voelt ben je ook eerder geneigd de oorzaak te zoeken bij de windmolens. Dat neemt niet weg dat je die klachten ook daadwerkelijk hebt. Of je daadwerkelijk stress ervaart. Dat je er écht ziek van kunt zijn.

Hoe is het om naast een windmolen te wonen?
Zeeland is gewend aan zijn kerncentrale. Leidsche Rijn is gewend aan de verdubbelde A2. Ook het wonen naast een windmolen went.

Een aantal bewoners hoeft niet te wennen, want is bij voorbaat al voorstander. Iets wat bij de aanleg van een snelweg, een nieuwe woonwijk of industrie vrijwel nooit het geval is.

Elise Olde Monnikhof onderzocht: Geluidsoverlast, een verpest landschap en slagschaduw van de wieken: het zijn veelgehoorde klachten over windturbines. Maar hebben omwonenden daar nou écht last van?

Onderzoek bij de Zuiderburen laat zien dat ondanks negatieve berichtgeving in de pers, windmolens een groot draagvlak hebben.

Het onderzoek van de Hogeschool West-Vlaanderen wijst op het verschil in houding tegenover windturbineparken voor en na de bouw ervan. Na de bouw van het windturbines zijn omwonenden een stuk positiever. 

Die slagschaduw, daar word je toch knettergek van?
Zeker, dat is echt niet fijn.

En daarom plaatsen we sensoren op de windturbines. Bij laagstaande zon zetten die de turbine stil. Dat heet een stilstandregeling. Zodra de schaduw over een woning heen draait vallen de wieken stil. Het resultaat is dat er maximaal een half uur per jaar slagschaduw kan zijn. Dat dat is 0,0005% van de tijd, oftewel 0,2 seconde in een uur. Helemaal geen slagschaduw is technisch helaas niet mogelijk doordat de wieken stilgezet moeten worden, dat duurt een paar seconden per keer.

Wanneer is er slagschaduw?
De zon schijnt op een windmolen waardoor achter de molen schaduw valt. Als de wieken dan draaien, beweegt die schaduw ook. Die bewegende schaduw heet slagschaduw. Mensen kunnen daar last van hebben als die schaduw bijvoorbeeld over een raam van het huis gaat.

Slagschaduw ontstaat vooral in de lente en de herfst. De zon staat dan lager, terwijl de zon nog wel met enige regelmaat schijnt. In de winter staat de zon nog lager en is de schaduw langer, maar schijnt de zon minder vaak. In de zomer is er de meeste zon, maar de zon staat dan hoger aan de hemel waardoor de schaduw van de windmolen aanzienlijk korter is.

Hoe ben ik beschermd tegen slagschaduw?
De wettelijke norm voor slagschaduw is dat er zeventien dagen per jaar meer dan 20 minuten slagschaduw mag zijn. Alle andere dagen van het jaar moet dat minder zijn.

De initiatiefnemers van windpark De Drentse Monden en Oostermoer interpreteerden de norm zo dat er maximaal zes uur slagschaduw per jaar mag zijn. Dat is minder dan volgens de wettelijke norm zou mogen.

Die maximaal zes uur slagschaduw per jaar geldt voor woningen, scholen, verpleeg-, verzorgings- en ziekenhuizen, kinderdagverblijven en psychiatrische instellingen in de omgeving van de windmolens.

Hoeveel geluid maakt een windmolen?
Windmolens maken geluid. Wat je vooral hoort is het draaien van de wieken door de wind. Ook de ronddraaiende as, de tandwielen en de generator bovenin de windmolen produceren geluid, maar dat geluid is bij nieuwe windmolens niet meer te horen, Die zijn te goed geïsoleerd.

En dus is tegenwoordig de enige geluidsbron het draaien van de wieken. Ook dat geluid is verder, met wieken met een uilenvleugelstructuur.


Hoe ben ik beschermd tegen geluidsoverslast?
Er zijn duidelijke wettelijke grenzen waarbinnen het geluid van de windmolens moet blijven. De maximale hoeveelheid geluid die windmolens op gevels mogen produceren is (Lden = 47 db(A)). Daarnaast geldt een ten hoogst toelaatbare waarde voor het jaargemiddelde geluidniveau in de nachtperiode van 41 dB.


Wat voor soort geluid maken windturbines?
Doordat het niet altijd even hard waait, varieert het geluid van windturbines met de tijd. Ook is er een verschil tussen dag en nacht. Overdag is het geluid van windturbines in veel omgevingen vaak niet te horen, omdat er dan ook veel ander geluid is. ’s Nachts kan de windturbine beter te horen zijn.

Dicht in de buurt van een turbine is altijd een zoeven te horen, dat is het geluid van de naar beneden bewegende wiek. Ook op grotere afstand kan het geluid, voornamelijk ’s avonds en ‘s nachts, een ritmisch karakter krijgen. Dit wordt dan waargenomen als een zoevend, zwiepend of stampend geluid. Verder van de windturbine af wordt het geluid van de windturbine steeds zachter, en klinkt het wat lager of doffer.

 
Heb je last van het geluid?
Of je last hebt van het geluid van windturbines is in sterke mate afhankelijk van je persoonlijke situatie. Om geluidsoverlast voor omwonenden te beperken zijn er regels opgesteld: het jaargemiddelde geluidniveau als gevolg van een windmolen of windpark mag bij een woning van derden niet meer zijn dan 47 dB. Daarnaast geldt een ten hoogst toelaatbare waarde voor het jaargemiddelde geluidniveau in de nachtperiode van 41 dB.

Uit de literatuurstudie van het RIVM blijkt dat mensen hinder hebben van het geluid: hoe sterker (in dB decibel) het geluid van windturbines, hoe groter de hinder ervan.

Uit het meest recente rapport van de WHO blijkt dat er geen statistisch significante relatie is tussen windturbinegeluid en gezondheidseffecten zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, cognitieve stoornissen, gehoorproblemen, ongunstige zwangerschap uitkomsten en slaapstoornissen.

Lees ook het rapport van RIVM (2020) en het door Pondera gepubliceerde artikel windturbinegeluid en gezondheid: feiten en fictie (2018) 

Hoe zit het precies met laagfrequent geluid?
Laagfrequent geluid is geluid dat bestaat uit bastonen die zich onder de gehoorgrens bevinden: beneden 100/125 Hz. De gehoorgrens verschilt van persoon tot persoon. Vooral de natuur produceert veel laag frequente geluiden: denk aan golven en wind. Maar ook de mens, met industriële installaties, huishoudelijke apparaten, luchtvaart, wegverkeer, ventilatie- en koelingssystemen, warmtepompen en inderdaad. Ook windturbines genereren geluid dat gedeeltelijk laag frequent geluid: het dankzij isolatie niet of nauwelijks meer te horen mechanisch geluid in de turbine, en het stromingsgeluid van de wieken. Bij moderne turbines overheerst het geluid van de wieken.

Heeft laagfrequent geluid effect op mensen?
het RIVM schat dat 2% van de mensen ernstige hinder ervaart van laagfrequent geluid – van al die verschillende bronnen.

Uit het meest recente rapport van de WHO blijkt dat er geen statistisch significante relatie gevonden is tussen de blootstelling aan windturbinegeluid en mogelijke gezondheidseffecten zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, cognitieve stoornissen, gehoorproblemen, ongunstige zwangerschap uitkomsten en slaapstoornissen.

Uit de al eerder genoemde literatuurstudie van het RIVM blijkt dat hinder optreedt als gevolg van geluid: hoe sterker (in dB decibel ) het geluid van windturbines, hoe groter de hinder ervan. Er bleek niet uit dat het zogeheten ‘laagfrequent geluid’ (lage tonen) van windturbines voor extra hinder zorgt in vergelijking met gewoon geluid.

De laagfrequente (tot1Hz) draaisnelheid van de bladen van een windturbine wordt vaak ervaren als hinderlijk fluctuerend geluid en wordt soms verward met een lage geluidfrequentie”,

Beschermt de Nederlandse wetgeving tegen laagfrequent geluid?

De Nederlandse norm voor de geluidsbelasting buiten aan de gevel Lden is op 47dB gesteld. De nachtnorm is 41 dBLnight. In deze normen zijn ook laagfrequente geluiden opgenomen.

Bronnen: 

https://www.nwea.nl/laagfrequent-geluid-door-windturbines/
https://www.leefmilieu.nl/sites/www.leefmilieu.nl/files/imported/pdf_s/2013-06-03_RIVM-factsheet-LFG.pdf
https://ponderaconsult.com/windturbinegeluid-en-gezondheid-feit-en-fictie/
http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0008/383921/noise-guidelines-eng.pdf
https://www.rivm.nl/nieuws/overzicht-van-literatuur-over-gezondheidseffecten-geluid-windturbines


Kun je ziek worden van het geluid van windmolens?
Er zijn mensen die bang zijn dat hun gezondheid verslechtert als er windmolens in de buurt komen. En dus deden bijvoorbeeld de GGD en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) al veel onderzoek. De conclusie uit al dat onderzoek is eenduidig: er is geen bewijs dat windmolens mensen ziek maken.

Ook van het laagfrequent geluid dat windmolens maken hebben wetenschappers niet aan kunnen tonen dat dat leidt tot gezondheidsschade. En zoals we al eerder zeiden, zijn er veel meer bronnen van laagfrequent geluid, zowel in de natuur als in de door de mens geschapen wereld vol verkeer en mechanische apparaten. Voor windmolens gelden geluidsnormen.

Lees meer over het onderzoek van de GGD naar het effect van windmolens op de gezondheid van omwonenden.

Ook de Correspondent over het onderwerp in Factcheck: ‘Windmolens veroorzaken gezondheidsschade bij omwonenden’

Het RIVM publiceerde in oktober 2020 een update onder de titel ‘Gezondheidseffecten van windturbinegeluid: een update’. Of lees het volledige rapport. 

Daalt mijn woning in waarde als er windmolens komen?
Uit divers onderzoek blijkt dat woningen een paar procent minder waard kunnen worden, een effect dat in sommige gevallen slechts tijdelijk is. Na een tijdje stijgt de waarde weer.

Op de website van de Nederlandse WindEnergie Associatie (NWEA) staat een overzicht van de onderzoeken.

In 2019 deden de UvA en de VU onderzoek in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De onderzoekers benoemen de volgende bevindingen:

De effecten variëren rond de 2 tot 5 procent.
De woningwaarde daalde relatief, tussen 1985 en 2019, gemiddeld zo’n 2% binnen 2km afstand van een turbine.
Na 2011 daalde de waarde sterker: van gemiddeld 1.3% voor 2011 naar gemiddeld 3% na 2011.
Wettelijk geldt een minimum niveau van woningwaardedaling van 2 procent. Daarvoor ontvangen bewoners geen planschade. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (verwacht 1 januari 2022) gaat dit percentage naar 4 procent.

Er zijn gemeenten die de WOZ-waarde van huizen nabij windmolens hebben verlaagd, als indicatie dat ze minder waard zijn geworden. Soms al voordat er windmolens staan. Daar staat tegenover dat het ook is gebeurd dat een verlaagde WOZ-waarde later weer is verhoogd, want bij verkoop bleek de woning toch helemaal niets minder waard te zijn.


Wat kost de samenleving meer geld: duurzame energie of fossiele energie?
Elektriciteit uit duurzame bronnen wordt goedkoper naarmate we er meer van produceren. Aangezien we nog maar net zijn begonnen is dat een goed bericht.

Voor andere, fossiele bronnen geldt dat niet of nauwelijks:

Ook zien we dat de prijs van wind en zon tussen 2009 en 2019 flink daalde. Ook dat gaat nog verder. 

Windmolens draaien niet op wind maar op subsidie
Ja, windmolens krijgen subsidie. De kostprijs van windenergie op land is nog altijd hoger dan de prijs op de energiemarkt. Een subsidie op basis van de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+) vult het verschil aan voor een maximaal aantal kWh en een periode van maximaal 15 jaar.

De prijs van stroom van windmolens daalt echter hard en dus ook de subsidie om ze rendabel te maken. Daar staat tegenover dat fossiele industrie ook en nog veel meer subsidie krijgt, met name in de vorm van belastingkortingen en belastingvrijstellingen voor grootverbruiker. De kosten van klimaatverandering bedraagt enkele miljarden.

 
En jullie, de coöperaties, zijn ook zakkenvullers
Ja, ook wij krijgen subsidie. Een zorgvuldig proces vergt tijd en energie. We organiseren bijeenkomsten en we maken juridische kosten, communicatiekosten en kosten voor advies bij de ontwikkeling van projecten.

Bovendien zijn er aan het begin grote risico’s. Gaat die windmolen wel gebouwd worden? Daarvoor moet je éérst heel veel gesprekken voeren en heel veel dingen uitzoeken. Commerciële ontwikkelaars hebben die subsidie niet nodig, zij kunnen kosten spreiden over een groter portfolio aan projecten. Coöperaties hebben niet zo’n portfolio. De meeste coöperaties werken lokaal. Voor de meeste locaties is het hun eerste windproject. Daarom is Amsterdam Wind blij dat de gemeente Amsterdam de coöperaties met een subsidie steunt in deze allereerste fase. Zonder subsidie zou het risico voor onze leden eenvoudigweg te hoog zijn. Dan zouden alleen commerciële partijen kunnen inschrijven.

En zijn we dan zakkenvullers? Nee. Coöperaties zijn maatschappelijke ondernemingen zonder winstoogmerk. Als we al betaald worden dan is dat voor een tarief waar de meeste mensen hun bed niet voor uit komen. Wie z’n zakken wil vullen kan beter iets anders gaan doen.


Maken coöperaties winst?
Coöperaties hebben geen winstoogmerk, maar kunnen net als elk ander bedrijf wél winst maken. Alleen besteden ze die winst niet aan zichzelf, maar aan maatschappelijke doelen en aan uitkering van rente aan de leden die mee investeren de molens.

In de statuten van elke deelnemende coöperatie vind je waaraan de coöperatie de winst besteedt. De meeste coöperaties hebben naast duurzame energieproductie ook maatschappelijke doelen zoals het bevorderen van de energietransitie, en dus kennis delen,. Of energie besparen. Of het verbeteren van de leefbaarheid van het gebied rondom het project. De leden van de verschillende coöperaties beslissen over de besteding van de winst, op hun Algemene Ledenvergadering.

Windmolens zijn toch vogelhakkers?
Er vliegt weleens een vogel tegen een windturbine aan, net zoals je misschien thuis weleens een vogel tegen je raam hebt gehad. Maar vergeleken met andere gevaren die vogels tegenkomen, komen windturbines helemaal achteraan.

Volgens schattingen sterven er door 1.800 Nederlandse windturbines zo’n 50.000 vogels per jaar. Gemiddeld zijn er 10-90 vogelslachtoffers per jaar per windmolen. In het verkeer onder er 2 miljoen vogels. De huiskat overtreft dit vele malen met 18 miljoen vogeldoden per jaar.

Zijn windmolens niet slecht voor de natuur?
Nou, ze kunnen de natuur ook een handje helpen. Namelijk door een deel van de opbrengst van de molens te investeren in die natuur. Windmolens en natuurgebieden kunnen een aantrekkelijke combinatie zijn.

De Windvogel noemt het idee Natuurwind: de cooperatie maakt afspraken met de grondeigenaar, zoals Staatsbosbeheer of een agrariër, over de investering in bossen en vogelweiden. De windmolens kunnen zo een positieve bijdrage leveren.

En dan komt er een datacenter de stroom afnemen van onze molens?
Ook daar hebben we als Amsterdammers invloed op. Er zijn namelijk nog geen afspraken over de stroomverkoop. In ieder geval wordt de stroom geleverd aan het net, via een stroomleverancier. Datacenters kunnen kopen de stroom kopen van de stroomleveranciers. Maar wij ook. Of de direct omwonenden. Met korting. Daar gaan we het over hebben. Heb je daar ideeën over? Praat dan mee.  

Lees verder
Andere websites waarop je veel antwoorden vindt ook vragen over windmolens zijn:

Betuwewind

De windvogel

Vlaardings Energiecollectief

Drentsemonde (over gezondheid)

Wattisduurzaam (voor- en nadelen van windenergie)


Heb je een andere vraag? Laat het ons weten op: info@ndsmenergie.nl

 

INTERESSE? WORD NU LID OF STAP OVER NAAR NDSM ENERGIE

WORD NU LID VAN NDSM ENERGIE

  • draag bij aan een duurzamer Amsterdam
  • praat en beslis mee over verduurzaming van Amsterdam
  • word onderdeel van een groep groene koplopers

 

NEEM ENERGIE EN BIOGAS AF VAN NDSM ENERGIE

  • 100% Hollandse Wind, opgewekt in de haven
  • support lokale duurzame opwek
  • voordelig overstappen zonder gedoe
  • met de leveringzekerheid van Eneco
  • één vast contactpersoon
  • offerte op maat

 

logo_ndsmenergie_main

opgewekt aan het IJ